{"id":3358,"date":"2023-10-07T16:59:38","date_gmt":"2023-10-07T14:59:38","guid":{"rendered":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/?p=3358"},"modified":"2023-10-07T17:00:15","modified_gmt":"2023-10-07T15:00:15","slug":"historia-wroclawskiego-tramwaju-konnego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/eternal-historia-wroclawskiego-tramwaju-konnego","title":{"rendered":"Historia wroc\u0142awskiego tramwaju konnego"},"content":{"rendered":"\n

W XIII wieku miejski transport publiczny dopiero zaczyna\u0142 si\u0119 pojawia\u0107. Powszechnie u\u017cywano w\u0142asnych lub wynajmowanych powoz\u00f3w konnych. Nast\u0119pnie pojawi\u0142y si\u0119 omnibusy, kt\u00f3re by\u0142y prototypem pojazd\u00f3w samochodowych i kursowa\u0142y po okre\u015blonych trasach, przewo\u017c\u0105c jednocze\u015bnie do 20 os\u00f3b, podaje strona wroclaw-future.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Rewolucyjn\u0105 innowacj\u0105 by\u0142 wynalazek Alfonsa Luba w po\u0142owie XIII wieku. Postanowi\u0142 on po\u0142o\u017cy\u0107 tory, kt\u00f3re by\u0142yby r\u00f3wne z drog\u0105 i mia\u0142y rynn\u0119 dla k\u00f3\u0142. Pow\u00f3z dla pasa\u017cer\u00f3w zosta\u0142 umieszczony na torach i ci\u0105gni\u0119ty przez konie. Z czasem ten nowy \u015brodek transportu rozprzestrzeni\u0142 si\u0119 na g\u0142\u00f3wne miasta Ameryki i Europy. Pow\u00f3z konny sta\u0142 si\u0119 prototypem tramwaj\u00f3w. W Polsce pierwsze tramwaje konne pojawi\u0142y si\u0119 w Warszawie w 1866 roku.<\/p>\n\n\n\n

Wprowadzenie tramwaju konnego we Wroc\u0142awiu<\/h2>\n\n\n\n

Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w drugiej po\u0142owie XIII wieku wszystkie wi\u0119ksze miasta europejskie doceni\u0142y zalety innowacyjnego transportu publicznego i powszechnie korzysta\u0142y z tramwaj\u00f3w konnych. Jednak \u00f3wcze\u015bni urz\u0119dnicy Breslau opierali si\u0119 tej innowacji. Szczeg\u00f3lnie przeciwny by\u0142 naczelnik miejscowej policji, kt\u00f3ry uwa\u017ca\u0142, \u017ce ulice s\u0105 zbyt zat\u0142oczone i w\u0105skie, a to z pewno\u015bci\u0105 spowoduje chaos na drogach i zagro\u017cenie dla pieszych. Jednak wraz z rozwojem infrastruktury miasta coraz trudniej by\u0142o pokonywa\u0107 du\u017ce odleg\u0142o\u015bci pieszo, a tylko niewielka liczba mieszka\u0144c\u00f3w mog\u0142a wynaj\u0105\u0107 powozy lub posiada\u0107 w\u0142asne.<\/p>\n\n\n\n

Pierwszy tramwaj konny przejecha\u0142 ulicami Wroc\u0142awia 10 lipca 1877 roku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wydarzenie to by\u0142o szeroko relacjonowane w prasie. Pierwsza przeja\u017cd\u017cka odby\u0142a si\u0119 jednak dzie\u0144 wcze\u015bniej, 9 lipca 1877 roku. Zorganizowa\u0142a j\u0105 sp\u00f3\u0142ka akcyjna BSEG, kt\u00f3ra faktycznie uruchomi\u0142a tramwaj konny, dla dziennikarzy, urz\u0119dnik\u00f3w i przedstawicieli w\u0142adz miasta. Widzowie gromadzili si\u0119 wzd\u0142u\u017c drogi, zwracaj\u0105c uwag\u0119 na „ch\u0142\u00f3d i pewno\u015b\u0107 siebie wo\u017anic\u00f3w” oraz przyjemny wygl\u0105d ciemnozielonej furgonetki. Trasa bieg\u0142a od ulicy Krasi\u0144skiego do ogrodu zoologicznego, odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 przy szampanie i pysznym obiedzie.<\/p>\n\n\n\n

Charakterystyczne cechy tramwaju konnego<\/h2>\n\n\n\n

Funkcjonowanie tramwaju konnego zale\u017ca\u0142o od selekcji, szkolenia i wydajno\u015bci koni. Pierwsza partia sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z 20 ogier\u00f3w. Nale\u017ca\u0142y one do rasy jutlandzkiej, kt\u00f3ra wyr\u00f3\u017cnia\u0142a si\u0119 masywno\u015bci\u0105 i wytrzyma\u0142o\u015bci\u0105. Konie przechodzi\u0142y okres przygotowawczy, poniewa\u017c konieczne by\u0142o przystosowanie zwierz\u0105t stadnych do nowych reali\u00f3w. Lokalni mieszka\u0144cy mieli okazj\u0119 obserwowa\u0107 ich szkolenia. Pocz\u0105tkowo konie uczone by\u0142y zaprz\u0119gania i ci\u0105gni\u0119cia lekkich woz\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Praca tramwaju konnego by\u0142a uzale\u017cniona od warunk\u00f3w pogodowych. Zwykle wykorzystywany by\u0142 jeden ogier, ale zim\u0105 liczb\u0119 t\u0119 zwi\u0119kszano do dw\u00f3ch, a czasem czterech, aby nie przem\u0119cza\u0107 zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n

Konie pracowa\u0142y na dwie zmiany, nie d\u0142u\u017cej ni\u017c cztery godziny dziennie. W ci\u0105gu dnia pokonywa\u0142y dystans 20 km i ci\u0105gn\u0119\u0142y czterotonowy pow\u00f3z z pasa\u017cerami. Wo\u017anice sami opiekowali si\u0119 zwierz\u0119tami. Dobrze je karmili, czy\u015bcili i do pewnego stopnia zaprzyja\u017aniali si\u0119 z nimi, poniewa\u017c kierownictwo uwa\u017ca\u0142o to za klucz do udanej pracy. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 przywi\u0105zywano do piel\u0119gnacji kopyt, kt\u00f3re starannie smarowano glin\u0105 lub mchem, aby utrzyma\u0107 wilgo\u0107. Stajnie by\u0142y utrzymywane w dobrym stanie, z odpowiedni\u0105 wentylacj\u0105 i dezynfekcj\u0105. W razie potrzeby zwierz\u0119ta otrzymywa\u0142y na czas opiek\u0119 medyczn\u0105. Koszt utrzymania koni si\u0119ga\u0142 po\u0142owy \u015brodk\u00f3w zaanga\u017cowanych w ca\u0142\u0105 eksploatacj\u0119 tramwaju konnego.<\/p>\n\n\n\n

Funkcjonowanie tramwaju konnego<\/h2>\n\n\n\n

W latach 1877-1885 istnia\u0142o pi\u0119\u0107 tras tramwaju konnego o d\u0142ugo\u015bci ponad 33 km. Tramwaje konne porusza\u0142y si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 10 km na godzin\u0119. Mia\u0142y one pewne prawo pierwsze\u0144stwa na drodze, a rowerzy\u015bci lub powozy musia\u0142y je przepuszcza\u0107. Na skrzy\u017cowaniach wo\u017anica zwalnia\u0142 i ostrzega\u0142 dzwonkiem, aby skr\u0119ci\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Zdarza\u0142y si\u0119 jednak wypadki, zw\u0142aszcza w pierwszych latach dzia\u0142alno\u015bci. \u00d3wczesne gazety opisywa\u0142y takie zdarzenia, wi\u0119c mamy na to dowody. Wiemy o karawanie, kt\u00f3ry zderzy\u0142 si\u0119 czo\u0142owo z tramwajem. W tym przypadku nikt nie zosta\u0142 ranny. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce pasa\u017cerowie r\u00f3wnie\u017c nie zawsze przestrzegali zasad bezpiecze\u0144stwa. Mogli wskoczy\u0107 na jezdni\u0119, gdy tramwaj jecha\u0142 z pe\u0142n\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 i wpa\u015b\u0107 w k\u0142opoty. Pewnego razu z powodu oblodzenia tramwaj straci\u0142 panowanie nad pojazdem i rozbi\u0142 witryn\u0119 sklepow\u0105 w pobli\u017cu ulicy Uniwersyteckiej.<\/p>\n\n\n\n

Tramwaje konne stopniowo stawa\u0142y si\u0119 wa\u017cn\u0105 infrastruktur\u0105 miasta. Na przyk\u0142ad w 1881 roku odby\u0142a si\u0119 \u015al\u0105ska Wystawa Rzemios\u0142a i Przemys\u0142u. Znajdowa\u0142a si\u0119 ona na obrze\u017cach miasta i mo\u017cna by\u0142o do niej dojecha\u0107 w\u0142a\u015bnie tramwajem konnym. By\u0142o wielu ludzi, kt\u00f3rzy chcieli zobaczy\u0107 te osi\u0105gni\u0119cia. W tym celu dodatkowo by\u0142y zaanga\u017cowane konie i powozy. W ten spos\u00f3b wystaw\u0119 odwiedzi\u0142o ponad 500 000 os\u00f3b. By\u0142 to rekord pod wzgl\u0119dem transportu w kr\u00f3tkim czasie.<\/p>\n\n\n\n

Z biegiem czasu liczba tramwaj\u00f3w ros\u0142a, a w 1885 roku firma prowadzi\u0142a dwie zajezdnie. Jedn\u0105 przy ulicy Sk\u0142odowskiej-Curie, a drug\u0105 przy ulicy Powsta\u0144c\u00f3w \u015al\u0105skich. W obu znajdowa\u0142y si\u0119 stajnie, ku\u017anie i myjnie.<\/p>\n\n\n\n

W latach 1890-tych flota konna liczy\u0142a ju\u017c 500 ogier\u00f3w, kt\u00f3re obs\u0142ugiwa\u0142y 86 wagon\u00f3w i przewozi\u0142y ponad 8 milion\u00f3w pasa\u017cer\u00f3w rocznie. Sp\u00f3\u0142ka akcyjna BSEG odnosi\u0142a sukcesy, generuj\u0105c znaczne przychody i wyp\u0142acaj\u0105c dywidendy swoim akcjonariuszom, kt\u00f3re pod koniec XIX wieku osi\u0105gn\u0119\u0142y poziom 14%.<\/p>\n\n\n\n

Tramwaj konny dzia\u0142a\u0142 do 1906 roku i przewi\u00f3z\u0142 ponad 50 milion\u00f3w pasa\u017cer\u00f3w. Zosta\u0142 on zast\u0105piony nowym osi\u0105gni\u0119ciem technologicznym – tramwajem elektrycznym. Niemniej jednak tramwaj konny pozosta\u0142 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 historii Wroc\u0142awia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W XIII wieku miejski transport publiczny dopiero zaczyna\u0142 si\u0119 pojawia\u0107. Powszechnie u\u017cywano w\u0142asnych lub wynajmowanych powoz\u00f3w konnych. Nast\u0119pnie pojawi\u0142y si\u0119 omnibusy, kt\u00f3re by\u0142y prototypem pojazd\u00f3w samochodowych i kursowa\u0142y po okre\u015blonych trasach, przewo\u017c\u0105c jednocze\u015bnie do 20 os\u00f3b, podaje strona wroclaw-future.eu. Rewolucyjn\u0105 innowacj\u0105 by\u0142 wynalazek Alfonsa Luba w po\u0142owie XIII wieku. Postanowi\u0142 on po\u0142o\u017cy\u0107 tory, kt\u00f3re by\u0142yby […]<\/p>\n","protected":false},"author":354,"featured_media":3094,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1116],"tags":[2309,2310,2304,2303,1742,1979,2305,2308,2307,2306],"moimportance":[30,33],"motype":[1122],"moformat":[2222],"class_list":{"0":"post-3358","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innowacje","8":"tag-charakterystyczne-cechy-tramwaju-konnego","9":"tag-funkcjonowanie-tramwaju-konnego","10":"tag-historia-tramwaju","11":"tag-historia-wroclawskiego-tramwaju-konnego","12":"tag-historie-wroclawia","13":"tag-innowacje-we-wroclawiu","16":"tag-wprowadzenie-tramwaju-konnego-we-wroclawiu","17":"tag-wynalazek-alfonsa-luba","18":"moimportance-golovna-novyna","19":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","20":"motype-eternal","21":"moformat-2222"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3358","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/354"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3358"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3358\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3365,"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3358\/revisions\/3365"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3094"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3358"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3358"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3358"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3358"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3358"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3358"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}