{"id":3366,"date":"2023-10-07T17:04:08","date_gmt":"2023-10-07T15:04:08","guid":{"rendered":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/?p=3366"},"modified":"2023-10-07T17:04:18","modified_gmt":"2023-10-07T15:04:18","slug":"most-tumski-we-wroclawiu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/eternal-most-tumski-we-wroclawiu","title":{"rendered":"Most Tumski we Wroc\u0142awiu"},"content":{"rendered":"\n

Jako stolica wojew\u00f3dztwa dolno\u015bl\u0105skiego, Wroc\u0142aw ma d\u0142ug\u0105 histori\u0119 i wiele zabytk\u00f3w. Na przestrzeni wiek\u00f3w miasto pozostawa\u0142o pod wp\u0142ywem r\u00f3\u017cnych kultur, w tym czeskiej, niemieckiej i polskiej. Wroc\u0142aw to prawdziwe europejskie centrum kulturalne, kt\u00f3re zachwyca swoim pi\u0119knem. W mie\u015bcie znajduje si\u0119 wiele muze\u00f3w, teatr\u00f3w i park\u00f3w, dzi\u0119ki czemu jest ono zawsze pe\u0142ne turyst\u00f3w, niezale\u017cnie od pory roku. Wroc\u0142aw jest szczeg\u00f3lnie atrakcyjny dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w sztuki architektonicznej, poniewa\u017c posiada nadzwyczajn\u0105 liczb\u0119 most\u00f3w – ponad sto. Dlatego te\u017c Wroc\u0142aw cz\u0119sto nazywany jest „polsk\u0105 Wenecj\u0105”. Ka\u017cdy most ma swoj\u0105 histori\u0119, jak informuje strona wroclaw-future.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Historia Mostu Tumskiego<\/h2>\n\n\n\n

Most Tumski wzi\u0105\u0142 swoj\u0105 nazw\u0119 od przylegaj\u0105cej do niego wyspy, a s\u0142owo „tumski” t\u0142umaczy si\u0119 jako ” katedralny”, gdy\u017c na wyspie tej znajduje si\u0119 Katedra \u015bw. Jana Chrzciciela Archidiecezji Wroc\u0142awskiej. Ostr\u00f3w Tumski jest sercem Wroc\u0142awia, najstarsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 miasta i znajduje si\u0119 w samym jego centrum.<\/p>\n\n\n\n

Wzmianki o mo\u015bcie \u0142\u0105cz\u0105cym wyspy Piasek i Tumsk\u0105 pochodz\u0105 ju\u017c z XII wieku. Swego czasu oddziela\u0142 on terytorium podlegaj\u0105ce w\u0142adzom \u015bwieckim i ko\u015bcielnym. W tym celu na mo\u015bcie znajdowa\u0142 si\u0119 specjalny s\u0142up z dwoma herbami – czeskim i biskupim.<\/p>\n\n\n\n

Stare mosty by\u0142y drewniane i od czasu do czasu ulega\u0142y zniszczeniu i by\u0142y odbudowywane. W 1423 roku na mo\u015bcie dosz\u0142o do tragedii. Podczas licznej procesji po\u015bwi\u0119conej Niedzieli Palmowej most zacz\u0105\u0142 si\u0119 wali\u0107 i niestety nie oby\u0142o si\u0119 bez ofiar.<\/p>\n\n\n\n

Do ko\u0144ca XIX wieku Most Tumski stanowi\u0142 prost\u0105 drewnian\u0105 konstrukcj\u0119 belkow\u0105 i nie wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 niczym spo\u015br\u00f3d innych. Wszystko zmieni\u0142o si\u0119 wraz z rozwojem przemys\u0142u i wprowadzeniem nowych technologii. Architekci zacz\u0119li udoskonala\u0107 stare konstrukcje, a Most Tumski zmieni\u0142 sw\u00f3j wygl\u0105d.<\/p>\n\n\n\n

Niestety, podczas II wojny \u015bwiatowej most ucierpia\u0142 w wyniku dzia\u0142a\u0144 wojennych w 1945 roku, ale p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 wyremontowany.<\/p>\n\n\n\n

W 1976 roku Most Tumski zosta\u0142 oficjalnie wpisany do rejestru zabytk\u00f3w w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

Kompozycja architektoniczna Mostu Tumskiego<\/h2>\n\n\n\n

W 1889 roku drewniany most zosta\u0142 zast\u0105piony innowacyjn\u0105 konstrukcj\u0105 stalow\u0105 zaprojektowan\u0105 przez architekta Alfreda von Scholtza. Projekt mostu by\u0142 fascynuj\u0105cy i zosta\u0142 wzi\u0119ty za wz\u00f3r dla konstrukcji, kt\u00f3ra zdoby\u0142a nagrod\u0119 w konkursie mostowym w Mannheim. Most Tumski ma dwa prz\u0119s\u0142a, nieco ponad 52 metry d\u0142ugo\u015bci i oko\u0142o 7 metr\u00f3w szeroko\u015bci, \u0142\u0105cznie z chodnikami.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Sama metalowa konstrukcja zosta\u0142a wyprodukowana w zak\u0142adzie w Pile, w Rudzi\u0144cu, 150 km od Wroc\u0142awia. Zosta\u0142a ona przetransportowana bark\u0105 po wodzie, kt\u00f3ra w tamtych czasach by\u0142a tanim \u015brodkiem transportu.<\/p>\n\n\n\n

W 1893 roku most zosta\u0142 ozdobiony rze\u017abami \u015bw. Jana Chrzciciela, patrona archidiecezji wroc\u0142awskiej oraz \u015bw. Jadwigi, patronki \u015al\u0105ska. Dzie\u0142a nale\u017c\u0105 do wybitnego Gustawa Gruneberga i znajduj\u0105 si\u0119 po obu stronach mostu od strony Ostrowa Tumskiego.<\/p>\n\n\n\n

Ponadto od 1889 roku most jest ozdobiony r\u0119cznie zapalanymi latarniami gazowymi, co r\u00f3wnie\u017c by\u0142o innowacj\u0105 pod koniec XIX wieku. Latarnie gazowe na mo\u015bcie zosta\u0142y zachowane i nadal dzia\u0142aj\u0105 nawet w XXI wieku.<\/p>\n\n\n\n

Spo\u015br\u00f3d innych most\u00f3w, Tumski wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 zielonym kolorem, dlatego czasami nazywany jest Zielonym Mostem.<\/p>\n\n\n\n

„Most zakochanych” i jego rekonstrukcja<\/h2>\n\n\n\n

Istniej\u0105 r\u00f3\u017cne legendy zwi\u0105zane z Mostem Tumskim, ale wszystkie dotycz\u0105 mi\u0142o\u015bci. Dlatego te\u017c, gdy na mostach w europejskich miastach zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 mi\u0142osne k\u0142\u00f3dki, most Tumski sta\u0142 si\u0119 jednym z nich i zosta\u0142 nazwany „mostem zakochanych”. Jest to miejsce wybierane przez nowo\u017ce\u0144c\u00f3w lub po prostu zakochanych, aby z\u0142o\u017cy\u0107 przysi\u0119g\u0119 wiecznej mi\u0142o\u015bci i zostawi\u0107 \u015bwiadectwo w postaci k\u0142\u00f3dki. Czasami pisali na nich swoje imiona i dat\u0119. Przysi\u0119gi zamykano, a klucze wrzucano do Odry. W ten spos\u00f3b dwa serca mia\u0142y by\u0107 po\u0142\u0105czone na zawsze.<\/p>\n\n\n\n

Ludzie z innych miast i kraj\u00f3w przyje\u017cd\u017cali do Wroc\u0142awia, aby zostawi\u0107 publiczne symboliczne \u015bwiadectwo mi\u0142o\u015bci. Od kilkudziesi\u0119ciu lat liczba k\u0142\u00f3dek na mo\u015bcie stale ros\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce istniej\u0105 inne symboliczne rytua\u0142y zwi\u0105zane z mostem. Na przyk\u0142ad, je\u015bli jaka\u015b osoba nie znalaz\u0142a jeszcze swojej drugiej po\u0142\u00f3wki, mo\u017ce pog\u0142aska\u0107 lwa w pobli\u017cu katedry, a nast\u0119pnie przej\u015b\u0107 przez Most Tumski na drug\u0105 stron\u0119. W tym samym czasie wszystkie przysi\u0119gi mi\u0142osne zamkni\u0119te w k\u0142\u00f3dkach b\u0119d\u0105 sprzyja\u0142y nowej mi\u0142o\u015bci.  Mo\u017cna te\u017c po prostu wypowiedzie\u0107 \u017cyczenie, je\u015bli zobaczy si\u0119 par\u0119 zakochanych wieszaj\u0105cych k\u0142\u00f3dki, poniewa\u017c si\u0142a ich mi\u0142o\u015bci jest zdolna do wszystkiego.<\/p>\n\n\n\n

W po\u0142owie 2019 roku most zosta\u0142 zamkni\u0119ty w celu odbudowy, poniewa\u017c nie by\u0142 remontowany od 1992 roku, a niekt\u00f3re jego cz\u0119\u015bci nie by\u0142y naprawiane od ko\u0144ca lat 1940-tych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Podczas remontu zosta\u0142y odnowione skorodowane miejsca, oczyszczone kamienne s\u0142upy, wymieniona kostka brukowa na drodze, po\u0142o\u017cone nowe p\u0142ytki na chodnikach, zamontowane nowe latarnie zgodnie z historycznym wystrojem itp.<\/p>\n\n\n\n

Wszystkie \u015bwiadectwa wiecznej mi\u0142o\u015bci zosta\u0142y zdemontowane. Ca\u0142kowita waga wynosi\u0142a prawie 12 ton. Lokalne w\u0142adze zaproponowa\u0142y w\u0142a\u015bcicielom usuni\u0119cie k\u0142\u00f3dek z mostu, a nast\u0119pnie przetransportowa\u0142y je do magazynu, gdzie by\u0142y przechowywane przez rok. Zakochani mieli okazj\u0119 je odebra\u0107, gdyby uda\u0142o im si\u0119 znale\u017a\u0107 w\u0142asne.<\/p>\n\n\n\n

Po zako\u0144czeniu remontu mostu Tumskiego na\u0142o\u017cono zakaz umieszczania nowych k\u0142\u00f3dek, kt\u00f3ry b\u0119dzie obowi\u0105zywa\u0142 przez nast\u0119pne 10 lat. Jednak zakochani nie wpadli w rozpacz i zacz\u0119li umieszcza\u0107 nowe k\u0142\u00f3dki w pobli\u017cu, wzd\u0142u\u017c bulwaru Piotra W\u0142ostowica, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 obok mostu. W ten spos\u00f3b tradycja zakochanych zosta\u0142a zachowana.<\/p>\n\n\n\n

Most Tumski we Wroc\u0142awiu to nie tylko dziedzictwo przesz\u0142o\u015bci, ale tak\u017ce symbol silnych uczu\u0107 i oddania mi\u0142o\u015bci. Na mo\u015bcie i Ostrowie Tumskim zachowa\u0142a si\u0119 tradycja r\u0119cznego zapalania latarni ulicznych. Z mostu roztaczaj\u0105 si\u0119 malownicze widoki na rzek\u0119, wysp\u0119, miasto i okoliczne ko\u015bcio\u0142y. Most jest otwarty tylko dla pieszych i pozostaje ulubionym miejscem spacer\u00f3w zakochanych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jako stolica wojew\u00f3dztwa dolno\u015bl\u0105skiego, Wroc\u0142aw ma d\u0142ug\u0105 histori\u0119 i wiele zabytk\u00f3w. Na przestrzeni wiek\u00f3w miasto pozostawa\u0142o pod wp\u0142ywem r\u00f3\u017cnych kultur, w tym czeskiej, niemieckiej i polskiej. Wroc\u0142aw to prawdziwe europejskie centrum kulturalne, kt\u00f3re zachwyca swoim pi\u0119knem. W mie\u015bcie znajduje si\u0119 wiele muze\u00f3w, teatr\u00f3w i park\u00f3w, dzi\u0119ki czemu jest ono zawsze pe\u0142ne turyst\u00f3w, niezale\u017cnie od pory […]<\/p>\n","protected":false},"author":354,"featured_media":3134,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1116],"tags":[1736,1738,1737,2313,1742,1744,1979,2314,2312,2311],"motype":[1122],"moformat":[2222],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-3366","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innowacje","8":"tag-architektura-wroclawia","9":"tag-ciekawostki-o-architekturze","10":"tag-historia-architektury","11":"tag-historia-mostu-tumskiego","12":"tag-historie-wroclawia","13":"tag-historyczne-lokalizacje","14":"tag-innowacje-we-wroclawiu","15":"tag-kompozycja-architektoniczna-mostu-tumskiego","16":"tag-most-tumski","17":"tag-most-tumski-we-wroclawiu","18":"motype-eternal","19":"moformat-2222","20":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3366","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/354"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3366"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3366\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3373,"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3366\/revisions\/3373"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3134"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3366"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3366"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3366"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3366"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3366"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3366"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}