Być może nie wiedzieliście, ale w sercu Wrocławia działa firma tworząca technologie satelitarne, które już dziś są wykorzystywane w europejskich misjach kosmicznych. Thorium Space to potężny gracz, który wynosi Wrocław w kosmos. Redakcja wroclaw-future.eu zagłębiła się w ten temat, aby przedstawić Wam najciekawsze informacje.
Mowa będzie o satelitach budowanych na polskiej ziemi, o superprecyzyjnych antenach, które konkurują z zachodnimi odpowiednikami, oraz o technologicznej autonomii Polski w dziedzinie komunikacji kosmicznej. Ale to nie wszystko: niektóre rozwiązania Thorium Space są już zintegrowane z programami Europejskiej Agencji Kosmicznej – a to dopiero początek.
Wrocławski start Thorium Space: jak to się zaczęło
Historia Thorium Space rozpoczęła się w 2017 roku, kiedy grupa inżynierów z doświadczeniem w sektorze obronnym i lotniczym postanowiła dokonać czegoś pozornie niemożliwego: przenieść precyzyjne technologie z radarów wojskowych w kosmos. Na czele zespołu stanął Paweł Rymaszewski – menedżer z ponad 25-letnim doświadczeniem w międzynarodowych firmach inżynieryjnych.
Wrocław okazał się idealnym miejscem do narodzin tak innowacyjnego projektu, ponieważ oferuje dostęp do talentów technicznych z Politechniki Wrocławskiej, rozwinięte środowisko startupowe i silną szkołę IT. Miasto aktywnie wspiera inicjatywy naukowe i edukacyjne – na przykład, trzy studentki z Politechniki Połtawskiej wzięły udział w programie grantowym we Wrocławiu. Thorium Space od początku stawiało sobie za cel bycie deweloperem „pełnego cyklu”, a nie tylko podwykonawcą. Zespół planował rozwijać wszystko – od koncepcji satelity po jego lot na orbicie.
Pierwsze miesiące pracy poświęcono na poszukiwanie niszowych rozwiązań. Bardzo szybko stało się jasne: kluczem do przełomu jest miniaturyzacja sprzętu i przejście od tradycyjnych anten satelitarnych do najnowszych aktywnych matryc fazowanych. To właśnie wtedy zespół postawił na płaskie aktywne anteny AESA – rozwiązanie, które wyniesie ich do czołówki europejskich deweloperów.
Ale najważniejsze jest to, że nie była to historia laboratoryjna, lecz droga do konkretnych kontraktów i prawdziwych satelitów. I wkrótce Thorium Space wejdzie na orbitę już nie w przenośni, a dosłownie.
Technologie przyszłości: co tworzy Thorium Space
Komunikacja satelitarna przechodzi rewolucję technologiczną – a Thorium Space dosłownie idzie w awangardzie. Firma postawiła na rozwój aktywnych anten fazowanych AESA – rozwiązań, które są w stanie radykalnie zmienić sposób przesyłania sygnału w kosmosie. Jeśli tradycyjna antena jest nieruchoma i „patrzy” w jednym kierunku, to AESA pozwala zmieniać kierunek sygnału elektronicznie – bez żadnego ruchu. Oznacza to szybszą reakcję, precyzyjniejsze strojenie i minimalne opóźnienia. W kosmosie jest to dosłownie na wagę złota.
Thorium Space opracowuje te anteny z uwzględnieniem trzech ważnych pasm komunikacyjnych: Ku, Ka i E-band, które są wykorzystywane do szerokopasmowych sieci satelitarnych nowej generacji. Mowa tu nie tylko o telekomunikacji, ale także o nawigacji, systemach obronnych, internecie satelitarnym, a nawet infrastrukturze „inteligentnych” miast.
Oprócz anten, firma tworzy własne RF payloads – to serce satelity, które odbiera, przetwarza i przesyła sygnał. Thorium Space samodzielnie opracowuje moduły, co pozwala na elastyczność i niezależność od globalnych dostawców.
Jednym z najbardziej ambitnych obecnych projektów jest SUBCOM. Współpracując z Instytutem Lotnictwa Łukasiewicz, Thorium Space tworzy systemy komunikacyjne i nawigacyjne do startów suborbitalnych i satelitów cubesat. Te rozwiązania są testowane na pokładzie polskiej rakiety nośnej Amber 2K i mają technologiczny poziom gotowości TRL 7, czyli są już bliskie wdrożenia seryjnego.
Innymi słowy, we Wrocławiu właśnie teraz powstają rozwiązania, które już jutro mogą stać się standardem dla nowej generacji infrastruktury kosmicznej – elastycznej, skalowalnej i czysto polskiej.
Thorium na mapie Europy: uznanie od ESA i strategiczne alianse
Osiągnięcia Thorium Space nie pozostały niezauważone w Europie. W 2023 roku firma uzyskała status Mission Prime w ramach programu ESA HummingSAT – jednej z najbardziej ambitnych inicjatyw Europejskiej Agencji Kosmicznej. Jej celem jest stworzenie kompaktowych satelitów geostacjonarnych (SmallGEO), które będą w stanie wykonywać strategiczne zadania na orbicie, ale przy niższych kosztach i bardziej elastycznej funkcjonalności.
Dla Thorium to przełom: firma odpowiada za projektowanie i rozwój ładunku użytecznego (payload) dla jednego z pierwszych takich satelitów. To pierwszy przypadek, gdy polska firma odgrywa kluczową rolę w tworzeniu geostacjonarnego aparatu na europejskim poziomie. ESA już przeznaczyła finansowanie w wysokości do 35 mln euro, a projekt wchodzi w fazy końcowe.
Ale międzynarodowe uznanie to tylko jedna część historii. Thorium aktywnie pracuje nad zapewnieniem technologicznej suwerenności Polski w dziedzinie kosmosu. W grudniu 2024 roku firma podpisała strategiczną umowę z RADMOR Space Technology Center (część WB Group) – jedną z najsilniejszych polskich struktur w dziedzinie technologii obronnych.
Ta współpraca obejmuje rozwój infrastruktury naziemnej, systemów kryptograficznych, sensorów, oprogramowania i, co najważniejsze, wspólnych platform dla satelitów. Cel jest prosty, ale ambitny: stworzyć krajowy ekosystem kosmiczny, który nie będzie zależny od zewnętrznych dostawców.
A zatem, Thorium Space wzmacnia pozycję Polski w europejskim kosmosie. I to właśnie z Wrocławia rozkręca się ta transformacja.
Wyzwania i perspektywy: co dalej dla wrocławskiego gracza
Jednak samymi ambicjami i przełomami technologicznymi nie da się nasycić. Thorium Space działa w dziedzinie, gdzie bez inwestycji nie ruszy się z miejsca. Rozwój systemów kosmicznych to lata pracy i dziesiątki milionów złotych, zanim pojawi się pierwszy zysk. Właśnie dlatego firma aktywnie pozyskuje granty, uczestniczy w programach państwowych i europejskich, współpracuje z instytucjami naukowymi. Ale i tu Thorium myśli strategicznie: pozyskane środki pozwalają przyspieszyć wejście na rynek z produktami seryjnymi.
Do 2030 roku firma ma jasną wizję: rozszerzyć gamę rozwiązań do komunikacji satelitarnej, skalować produkcję anten AESA, wprowadzić na rynek własne platformy dla cubesatów i satelitów HTS, a także umocnić partnerstwa na poziomie ESA i, być może, NATO. Thorium Space już testuje rozwiązania, które mogą być wykorzystane w misjach na Księżyc lub w punktach Lagrange’a (gdzie pole grawitacyjne pozwala na stabilne utrzymywanie aparatów w kosmosie).
Szczególna uwaga – na technologiczną autonomię Polski: każdy nowy satelita, który nie potrzebuje amerykańskich czy chińskich komponentów, to krok w stronę niezależnej infrastruktury kosmicznej. I tu Thorium widzi siebie jako pełnoprawnego architekta ekosystemu – od sprzętu po oprogramowanie, od orbity po stację naziemną.
A tak w ogóle to jest to przykładna historia o Wrocławiu. Miasto, które przez dziesięciolecia kojarzono z IT i naukami ścisłymi, stopniowo staje się ważnym centrum innowacji kosmicznych w Europie Środkowo-Wschodniej. I jeśli tendencja się utrzyma, przyszłość Wrocławia będzie ściśle związana z misjami kosmicznymi.
Thorium Space to jaskrawy przykład tego, jak Wrocław staje się miastem wysokich technologii. Tutaj rodzą się innowacje dla kosmosu, opieki zdrowotnej, energetyki, logistyki. Na przykład, aktywnie rozwija się sztuczna inteligencja w medycynie – to kolejna ciekawa historia przełomu technologicznego.
