Marek Tenerowicz, wybitny polski konstruktor samolotów amatorskich i aktywny członek społeczności lotniczej, swoją karierę zawodową rozpoczął we Wrocławiu, gdyż to właśnie tutaj uczył się swojego ulubionego rzemiosła i stawiał pierwsze kroki w lotnictwie. Wiedza i umiejętności zdobyte w naszym mieście pozwoliły mu później pracować nad rozwojem lekkich samolotów i innych konstrukcji lotniczych. Przeczytaj więcej o tym wynalazcy i jego innowacjach na wroclaw-future.eu.
Uczczenie pamięci
Często tak się zdarza, że wielka osoba zostaje zapamiętana, gdy umiera. Tak było i tym razem. Marek Tenerowicz został wspomniany przez media po swojej śmierci 8 lutego 2023 roku. Konstruktor lotniczy zmarł w wieku 74 lat, będąc członkiem Krośnieńskiego Klubu Seniorów Lotnictwa. To właśnie tam był najbardziej znany i szanowany. Jednak jego główne zasługi związane są z tym, co robił w młodości.
Upamiętnienie Marka Tenerowicza było ważnym momentem dla jego rodzinnej gminy i całego województwa podkarpackiego. Podczas marcowej sesji sejmiku, która była jedną z ostatnich w jego VI kadencji, został pośmiertnie odznaczony Odznaką Honorową „Zasłużony dla Województwa Podkarpackiego”. Odznaczenie odebrały żona i córka projektanta, społecznika i nauczyciela. Odznaczenie przyznawane jest od 2001 roku, a w ciągu 20 lat otrzymało je około 100 osób i instytucji. Po ceremonii córka Marka Tenerowicza wyraziła dumę z faktu, że nazwisko jej ojca znalazło się na tej zaszczytnej liście.
Podczas pożegnania Władysław Ortyl, urzędnik samorządu wojewódzkiego, podkreślał liczne talenty i wiele zainteresowań mężczyzny. Był opozycjonistą (współpracował z Solidarnością), kochał harcerstwo i sport, szczególnie narciarstwo.
Z jego biografii
Marek Tenerowicz urodził się 12 kwietnia 1948 r. w Krośnie. W 1962 r. ukończył Szkołę Podstawową nr 3 w Krośnie, a pierwsze kroki w lotnictwie stawiał nie na studiach, a w sklepie z modelami samolotów. Później ważną rolę w życiu przyszłego wynalazcy odegrał Wrocław, gdzie przyjechał studiować na Psim Polu. Na początku swojej kariery nasz bohater musiał pracować jako ślusarz i mechanik, a po szkole prowadził warsztat modeli rakiet zwiadowczych.
Po ukończeniu studiów w Instytucie Badawczym Lotnictwa we Wrocławiu Tenerowicz powrócił do rodzinnego Krosna i rozpoczął pracę w lokalnej fabryce sprzętu naftowego. Tutaj Marek kontynuował naukę w Technikum Naftowym, gdzie jako nową specjalność wybrał budowę maszyn. Po studiach prowadził również harcerski klub modelarstwa rakietowego.
W 1969 r. Tenerowicz pomyślnie zdał egzaminy wstępne na Wojskową Akademię Techniczną, decydując się na studiowanie budowy i eksploatacji samolotów. Ze względu na sytuację polityczną został zmuszony do przerwania studiów i powrotu w rodzinne strony, gdzie podjął studia w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Rzeszowie. Jednak priorytety i cele zawodowe Marka były już wyraźnie widoczne.
Nadszedł czas na aktywniejsze życie zawodowe, więc Tenerowicz podjął pracę dydaktyczną w Technikum Naftowym Ministerstwa Górnictwa i Energetyki w Krośnie, gdzie pracował aż do przejścia na emeryturę w 1998 roku. Tam uczył przedmiotów zawodowych i teoretycznych związanych z budową maszyn i eksploatacją silników spalinowych.
Marek nie zaprzestał zdobywania wiedzy. Równolegle z pracą w technikum podjął studia na Wydziale Budowy Maszyn i Lotnictwa Politechniki Rzeszowskiej, uzyskując tytuł magistra inżyniera mechanika. Nawiasem mówiąc, praca dyplomowa została nagrodzona dwoma patentami, ponieważ nasz bohater już wtedy pracował nad tworzeniem innowacji.
W 1987 roku Tenerowicz powrócił w końcu do swojej dawnej pasji – lotnictwa. Skupił się na amatorskim projektowaniu ultralekkich samolotów.
W latach 1994-2006 konstruktor samolotów był członkiem rady miejskiej i przewodniczącym komisji planowania przestrzennego i geodezji.
Od 18 grudnia 2004 r. Marek jest członkiem Krośnieńskiego Klubu Seniorów Lotnictwa. Dwukrotnie kandydował na prezydenta miasta: w 2002 r. z ramienia Ligi Polskich Rodzin, a w 2010 r. z ramienia Obywateli Krosna.
Stworzone innowacje
Porozmawiajmy teraz o spuściźnie, jaką Tenerowicz pozostawił w świecie lotnictwa amatorskiego. Jego życie było rzeczywiście wypełnione odważnymi eksperymentami i projektami lotniczymi, które pokazały jego pomysłowość i talent techniczny.
Wraz ze swoim kolegą, inżynierem Kazimierzem Jarząbem, Tenerowicz powołał do życia kilka interesujących modeli ultralekkich samolotów (ULM). Ich najsłynniejszymi dziełami były Bociek-1 i Bociek-2, a także samolot Sroka, wyposażony w silnik o mocy 14 koni mechanicznych i ważący zaledwie 160 kg.
Najbardziej znaczącym projektem była jednak dwumiejscowa Ważka, innowacja inżynieryjna, która łączyła silnik o mocy 40 KM z całkowitą masą 270 kg. Tenerowicz z entuzjazmem wspominał swoje wysiłki przy projektowaniu tego samolotu, który uwielbiał pomimo prób i trudności. Pewnego razu podczas lotu silnik zatrzymał się na wysokości 40 metrów, ale Tenerowicz zdołał utrzymać kontrolę nad samolotem. Od tego czasu nieustannie ulepszał swoje projekty, szukając optymalnego połączenia niezawodności i mocy.
Pasja naukowca do lotnictwa przejawiała się również we współpracy przy innych projektach. Tenerowicz pomógł zbudować ULM JK-01 Elf, jeden z najbardziej udanych samolotów swoich czasów, stworzony pod kierownictwem Jerzego Krawczyka w Ekolot. Ten jednomiejscowy samolot zdobył międzynarodowe nagrody za imponujące osiągi i doskonałość inżynieryjną.
Na pokazie lotniczym w Oleśnicy w 1995 roku Elf zajął pierwsze miejsce, a jego elegancki wygląd i doskonała aerodynamika otrzymały wiele pozytywnych recenzji. Chociaż ten samolot mógł pomieścić tylko jedną osobę, szybko stał się popularny. Po sprzedaży do Francji samolot zdobył mistrzostwo świata w swojej klasie.
Marek Tenerowicz zaproponował nowatorski projekt rozbudowy krośnieńskiego lotniska, który zachowując główny obszar lotniska, otwierał nowe możliwości dla funkcji komunikacyjnych i gospodarczych. Jego koncepcja pozwoliła uniknąć utraty 40 hektarów terenu, co zwiększyło efektywność wykorzystania zasobów lotniska. Opracował również szkic wielofunkcyjnego toru wyścigów samochodowych, w tym obiektów dla zawodów Formuły 1.
Za swoje zasługi dla rozwoju lotnictwa sportowego Pan Tenerowicz został uhonorowany przez Zarząd Polskiego Klubu Lotniczego tytułem „Zasłużony Działacz Lotnictwa Sportowego”. Wyróżnienie to jest wyrazem uznania dla jego wkładu w rozwój branży lotniczej i wspieranie młodych talentów wśród sportowców.
Niespełnione marzenie
Pomimo wielu osiągnięć, marzenie Tenerowicza o lataniu nad rodzinnym Krosnem pozostało niespełnione. Pasjonowało go ukończenie wiatrakowca, który miał stać się jego kolejnym arcydziełem, ale nigdy nie udało mu się zrealizować tego pomysłu. Jednak dziedzictwo inżyniera żyje w każdym z samolotów, które zbudował, które wciąż podbijają niebo i inspirują nowe pokolenia projektantów samolotów do twórczych osiągnięć. Cóż, gdyby Marek Tenerowicz pozostał we Wrocławiu po ukończeniu naszej uczelni, wniósłby wybitny wkład w przemysł lotniczy na Dolnym Śląsku, ale niestety miasto go nie doceniło i nie zatrzymało.
